Het belangrijkste eerst

Begin met het belangrijkste

De drukpers

Vroeger hadden journalisten een pragmatische reden om met het belangrijkste te beginnen. Dat zat zo. De teksten van journalisten werden in de zetterij gezet. Dat betekende dat elke letter apart uit een letterbak werd gehaald en in een mal werd geplaatst. Als de krant zo helemaal gezet was, dan kon de krant gedrukt worden.

 

Maar wat nu als de krant op het laatste moment een belangrijker bericht binnenkreeg of er een advertentie binnenkwam? Je kon een tekst wel in zijn geheel weghalen, maar inkorten? Dat was in de tijd van de drukpers en de zetterij omslachtig. Daarop hadden journalisten iets gevonden: schrijf oprolbaar. Begin met het belangrijkste en zorg dat in de tekst hele alinea's zonder problemen weggehaald kunnen worden. En begin dan met de onderste alinea.

 

Handig voor de lezer

Nu is het niet meer nodig om oprolbaar te schrijven. Je kunt met de computer eenvoudig woorden, letters en zinnen weghalen. Teksten inkorten is geen probleem meer. Waarom zou je dan oprolbaar schrijven? Allereerst is het duidelijk. De lezer weet meteen waar hij aan toe is.

 

Handig voor de schrijver

Voor de schrijver kan het ook handig zijn om met het belangrijkste te beginnen. Niet zozeer om in de uiteindelijke versie van een tekst met het belangrijkste te beginnen, wel om tijdens het schrijven een keer op te schrijven wat voor jou nu eigenlijk het belangrijkste is. Het is een manier om je materiaal te ordenen en geeft je meer grip op je materiaal.

 

De schrijver versus de lezer

De schrijver en de lezer hebben allebei een iets ander voordeel bij oprolbaar schrijven. Voor de schrijver is het een manier om duidelijk te krijgen wat hij zelf belangrijk vindt. In de uiteindelijke tekst kan de volgorde dan alsnog volledig anders zijn. Voor de lezer schept oprolbaar schrijven duidelijkheid. Dan moet de tekst in de uiteindelijke versie wel zo geschreven zijn.

 

Het belangrijkste eerst

Hoe schrijf je oprolbaar? Er zijn twee manieren om oprolbaar te schrijven. De eerste is dat je bij elke tekst en bij elk tekstgedeelte begint met de belangrijkst mededeling. Voor de tekst betekent dat dat je begint met de hoofdboodschap van je tekst. Wat is echt de belangrijkste mededeling? Die zet je bovenaan. En ook een alinea heeft een belangrijkste mededeling (of een kernzin die de betekenis van de kernzin als het ware samenvat). De alinea begin je met de kernzin.

 

De vragen van de lezer

Er is ook een andere manier om oprolbaar te schrijven. Wat je dan doet, is beginnen met je belangrijkste mededeling. Daaronder schrijf je de belangrijkste vraag of belangrijkste vragen die jouw mededeling oproept. Je begint vervolgens met de eerste en voor de lezer belangrijkste vraag. Je formuleert daar het antwoord op. Ook dat antwoord zal weer vragen oproepen. Daarom noteer je ook die vraag of vragen en vervolgens formuleer je jouw antwoord op die vragen. Als je zo de vragen hebt behandeld, ga je terug naar de hoofdboodschap van je tekst. Wat is de volgende vraag die de lezer heeft? Die behandel volgens hetzelfde recept.